Od sakiewki do torebki damskiej – fascynująca podróż przez historię

Początek wszystkiego – gdy kieszeń jeszcze nie istniała

Czy zastanawiałaś się kiedyś, co łączy współczesną kobietę sukcesu, pędzącą przez miasto z elegancką shopperką, z rzymską matroną czy średniowieczną handlarką? Choć dzieli je niemal wszystko – od technologii po prawa obywatelskie – łączy je jeden, niezwykle istotny przedmiot:  potrzeba posiadania przy sobie swojego małego świata.

Historia damskiej torebki to nie tylko kronika zmieniającej się mody. To opowieść o wolności, ewolucji ról społecznych i poszukiwaniu piękna w przedmiotach codziennego użytku. Zapraszamy Cię w podróż śladami dodatku, który z praktycznego węzełka stał się symbolem statusu i kobiecości.

I choć nikt wówczas nie myślał o modzie, to właśnie wtedy rozpoczęła się historia, która dziś prowadzi do perfekcyjnie zaprojektowanych torebek damskich, takich jak te oferowane przez Paolo Peruzzi – łączących praktyczność z ponadczasowym stylem.

Starożytne węzełki i rzymska praktyczność

Zanim torebka stała się „torebką”, była po prostu koniecznością. W starożytnym Egipcie mężczyźni i kobiety wiązali drobiazgi w kawałki materiału lub skóry, mocując je do pasów. Hieroglify zdradzają nam, że już wtedy ceniono estetykę – sakiewki bywały haftowane, co miało świadczyć o majętności właściciela.

Rzymianki natomiast, słynące z zamiłowania do porządku, używały reticulum – siateczkowych woreczków, w których nosiły monety czy pachnidła. Zaczęły zwracać uwagę na wygląd dodatków – kolor, materiał, detale. Można powiedzieć, że to właśnie wtedy narodziła się idea, że torba lub sakiewka powinna być przedłużeniem osobowości. Ta filozofia przetrwała wieki i dziś jest fundamentem projektów marek, które wiedzą, że akcesoria mówią o nas więcej niż słowa. Narodziła się również zasada, którą wyznajemy w Paolo Peruzzi: akcesorium musi być nie tylko piękne, ale przede wszystkim wytrzymałe. Gdyby Rzymianki miały dostęp do naszej włoskiej skóry garbowanej roślinnie, ich sakiewki z pewnością przetrwałyby do dziś w nienaruszonym stanie!

Średniowiecze: Skarby ukryte przy pasie

W wiekach średnich torebka nie znała płci. Zarówno rycerze, jak i damy nosili u pasów tzw. jałmużniczki (aumônières). Były to bogato zdobione woreczki, w których trzymano monety przeznaczone dla ubogich.

Z czasem jednak średniowiecze przyniosło zmiany w kroju odzieży. Suknie stawały się coraz szersze, a warstwy materiału pozwalały na ukrycie czegoś, co dziś nazwalibyśmy „pradziadkiem kieszeni”. Kobiety zaczęły nosić sakiewki pod wierzchnimi szatami. Był to intymny schowek na listy miłosne, pachnidła czy klucze do domostwa. To właśnie wtedy narodziła się ta aura tajemnicy, która do dziś towarzyszy zawartości torebki damskiej.

Torebki damskie zyskały na rozgłosie właśnie w średniowieczu. To tutaj nadano im ich współczesne formy. Jeżeli wiesz, jak wygląda torebka damska listonoszka to możesz wyobrazić ją sobie w średniowiecznej odsłonie. To właśnie ten rodzaj torebki damskiej był już wtedy rozpowszechniony. Używali jej przede wszystkim bogaci kupcy, którzy przejeżdżając z miasta do miasta przechowywali we wnętrzu torebki swoje złoto. Torebka w średniowieczu była bogato zdobiona, przez co miała podkreślać prestiż i status społeczny swojego właściciela.

Sweet bags

Modne torebki damskie na przełomie wieku XV i XVI miały kilka fasonów, o których do dziś pamiętają pasjonaci mody. Zaliczały się do nich tzw. sweet bags. Były to malutkie torebeczki, które bardzo sprytnie ukrywano w fałdach kobiecych sukni. Ich zadaniem było przede wszystkim neutralizowanie nieprzyjemnego zapachu, który w tym okresie wynikał z bardzo niskich standardów higieny społecznej.

Modne torebki damskie, takie jak shopper bag zostały wynalezione przez biedotę. To nędznicy sięgnęli po duże torby, w których można było sporo przechować i przenieść. Najczęściej w tych wielkich torbach przenoszono jedzenie lub narzędzia na organizowane co roku miejskie jarmarki. W XV wieku standardowym podarunkiem ślubnym stały się bogato zdobione torebki damskie. Im bardziej ozdobna była torebka tym wyższy status społeczny miała mieć jej właścicielka. Przeważnie ozdobami takiej torebki były ręcznie wyszywane hafty.

Renesansowy przepych i narodziny „châtelaine”

Wraz z nadejściem renesansu, torebka wyszła z ukrycia, by stać się dziełem sztuki. To właśnie renesans przyniósł fascynację sztuką, proporcją i pięknem. Torebki – choć nadal niewielkie – zaczęły zachwycać formą. Aksamit, jedwab, skóra, misternie wykonane zapięcia. Pojawiły się staranne haftowania, złote nici i drogocenne kamienie. Kobiety nosiły je przy sukniach niczym biżuterię.. Jednak prawdziwą rewolucją była châtelaine – rodzaj ozdobnego łańcuszka przypinanego do pasa, na którym zwisały… nożyczki, naparstki, klucze i małe torebeczki.

Był to wyraz niesamowitej organizacji. Dzisiejsza kobieta, która w swojej listonoszce ma osobne miejsce na telefon, klucze i dokumenty, z pewnością porozumiałaby się z renesansową damą. Obie cenią sobie bowiem sytuację, w której każdy drobiazg ma swoje wyznaczone, bezpieczne miejsce.

Wiek oświecenia: Rewolucja w dłoni

W XVIII wieku, kiedy suknie nabrały gigantycznych rozmiarów (słynne rogówki), kieszenie ukryte w fałdach materiału stały się niepraktyczne. Tak narodził się pompadour (znany u nas jako „pompadurka”) – mały, ściągany sznurkiem woreczek, spopularyzowany przez metresę Ludwika XV, Madame de Pompadour.

Kiedy jednak po Rewolucji Francuskiej moda gwałtownie się zmieniła, a kobiety zaczęły nosić lekkie, zwiewne suknie w stylu empire, kieszenie zniknęły na dobre. Nie było gdzie schować choćby chusteczki! Wtedy na salonach pojawił się reticule (śmiesznie nazywany przez złośliwych „ridicule”, czyli śmiesznostka). Była to pierwsza prawdziwa torebka trzymana w dłoni lub na nadgarstku. Były kobiece, delikatne, ale symbolizowały coś więcej – samodzielność. Kobieta miała swoje pieniądze, swoje dokumenty, swoje drobiazgi. Od tego momentu torebka stała się nieodłącznym elementem kobiecej sylwetki.

Era wiktoriańska i narodziny nowoczesności

Wiek XIX to czas podróży koleją. To właśnie wtedy narodziła się potrzeba posiadania bagażu podręcznego, który byłby solidniejszy niż jedwabna sakiewka. Zaczęto używać skór – trwałych, odpornych na kurz i trudy podróży. Właśnie w tym nurcie historycznym upatrujemy korzeni naszej filozofii tworzenia galanterii.

Wiktoriańskie torebki zaczęły przypominać miniaturowe kuferki. Solidne zapięcia, sztywne ramy i wysokiej jakości materiały stały się standardem. Kobiety stawały się coraz bardziej aktywne zawodowo i społecznie, a ich torebki musiały nadążyć za tym tempem.

XX wiek: Wolność i styl vintage

XX wiek to prawdziwa eksplozja stylów. Torebka przestała być jedynie dodatkiem – stała się manifestem. Od eleganckich modeli lat 20., przez praktyczne torby powojenne, aż po kultowe fasony końca wieku. Pojawiły się torby na ramię, shopperki, listonoszki. Kobiety zaczęły wybierać torebki zgodnie z trybem życia. Skóra naturalna stała się synonimem luksusu, trwałości i klasy.

Właśnie w tym duchu powstają kolekcje Paolo Peruzzi inspirowane historią, ale odpowiadające na potrzeby współczesności. To torebki, które pasują zarówno do biura, jak i na spacer po mieście.

Współczesność – więcej niż przedmiot

Dziś torebka damska jest czymś znacznie więcej niż praktycznym dodatkiem. To manifest stylu życia, często także wartości – ekologii, minimalizmu, luksusu lub indywidualizmu. Nosimy w niej nie tylko klucze i telefon, ale całe nasze codzienne życie. Współczesne torebki czerpią z historii, jednocześnie ją przetwarzając. Wracają formy sakiewek, inspiracje średniowieczne czy retro z XX wieku. To dowód na to, że ta podróż wciąż trwa, a każdy nowy model jest kolejnym rozdziałem wielowiekowej opowieści.

Od woreczka do ikony

Historia torebki damskiej to historia człowieka – jego potrzeb, ambicji i przemian. Od prostej sakiewki przy pasie po designerskie dzieła noszone z dumą na ramieniu. Każda torebka niesie w sobie echo przeszłości, nawet jeśli błyszczy nowoczesnym wykończeniem. Być może właśnie dlatego torebka jest tak wyjątkowa. Łączy funkcję z emocją, historię z teraźniejszością. I choć zmienia się forma, jedno pozostaje niezmienne – towarzyszy nam wiernie, tak jak robiła to od tysięcy lat.